19 marca 2025 roku o godzinie 9:45 w Czytelni Oddziału Zbiorów Specjalnych Biblioteki Głównej AGH odbył się ekspercki wykład Dyrektora Instytutu KOMAG prof. Dariusza Prostańskiego „Rola literatury firmowej w PRL i dziś. Znaczenie wynalazczości i strategia patentowa w Instytucie KOMAG”.
Obecność dr. hab. inż. Dariusz Prostańskiego, prof. ITG KOMAG nie była przypadkowa. Od 1 listopada 2023 r. bowiem Biblioteka Główna AGH realizuje projekt pod tytułem „Digitalizacja i udostępnienie literatury firmowej z zakresu nauk inżynieryjno-technicznych 1955-1989”, który otrzymał finansowanie ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu Społeczna Odpowiedzialność Nauki II – moduł: Wsparcie dla bibliotek naukowych. W ramach tego projektu zostało zdigitalizowanych 268 prospektów technicznych wyrobów oraz poradników eksploatacyjnych i aplikacyjnych o tematyce górniczej Instytutu Techniki Górniczej KOMAG, opublikowanych w latach 1955-1989.
Fot. Jacek Rzepczyński
Wydarzenie otworzyła Maria Garczyńska, zastępca dyrektora Biblioteki Głównej AGH, witając prelegenta i obecnych gości. Sala została szczelnie wypełniona licznie przybyłymi studentkami i studentami z Wydziału Inżynierii Lądowej i Gospodarki Zasobami; Wydziału Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska; Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Robotyki oraz wynalazczyń i wynalazców.
Profesor Prostański rozpoczął wykład od przypomnienia historii Instytutu, zwracając uwagę na wartości informacyjne oraz naukowe literatury firmowej, a także na unikatowość wydawniczą wspomnianych prospektów technicznych i poradników, charakteryzujących się ciekawą estetyką szaty edytorskiej i rysunkami.
Przybliżył strategię patentową Instytutu, analizując przyczyny prac wynalazczych związanych z konkretnymi potrzebami związanymi m.in. z zagrożeniami pyłami szkodliwymi dla zdrowia i zapłonem metanu. Przedstawił nowe rozwiązania powietrzno-wodnych urządzeń zraszających, objęte ochroną patentową, które znacząco wpływają na wzrost bezpieczeństwa eksploatacji maszyn w strefach zagrożonych wybuchem metanu i pyłu węglowego, jak również na poprawę czystości powietrza, a tym samym bezpieczeństwo osób przebywających w zagrożonej strefie. W ciągu 75 lat istnienia Instytutu, zgłoszono przeszło 5 tysięcy patentów. Do 1990 roku, aż 95-98% maszyn i urządzeń wykorzystywanych w polskim górnictwie zostało zaprojektowanych przez inżynierów Instytutu KOMAG.
Dr hab. inż. Dariusz Prostański, prof. ITG KOMAG jest autorem 24 i współautorem 87 publikacji w czasopismach technicznych i monografiach. Swoje osiągnięcia badawcze w zakresie powietrzno-wodnego zraszania zebrał i wydał w autorskiej monografii z 2017 r. pt. „Zraszanie powietrzno-wodne jako metoda ograniczenia zapłonem metanu i wybuchem pyłu węglowego oraz redukcji zapylenia powietrza”. Jest współautorem 65 patentów, 14 wzorów użytkowych oraz 14 projektów wynalazczych i 3 wzorów użytkowych zgłoszonych do ochrony w Urzędzie Patentowym RP. Wśród wspomnianych 62 patenty zostały wdrożone do przemysłowego stosowania. Rozwiązania Profesora uzyskały 32 nagrody i wyróżnienia w krajowych i zagranicznych konkursach oraz na wystawach wynalazków i innowacji.
Plakaty towarzyszące wydarzeniu
Wydarzenie odbyło się w ramach promocji projektu BIBL/SP/0037/2023/01 „Digitalizacja i udostępnienie literatury firmowej z zakresu nauk inżynieryjno-technicznych 1955-1989” realizowanego w latach 2023-2025, finansowanego ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki w ramach Programu Społeczna Odpowiedzialność Nauki II – moduł: Wsparcie dla bibliotek naukowych.
Oprac. Agata Chwastek, Grażyna Łaciak, Iwona Maćkowska